Kot Cejloński

Przez Włochy, które są krajem entuzjastów kotów, właśnie weszła na europejską kocią scenę nowa rasa rodem z dalekowschodniej Sri Lanki. Kot cejloński, nazwany tak od wyspy, która jest jego głównym obszarem pochodzenia, zachwyca miejscowych znawców kotów. Jest rzadko już na łonie natury występującym kotem o dzikim umaszczeniu. Odkryty przez dr Paolo Pallegattę w 1984 r. i oficjalnie sprowadzony do Włoch, z wielkim zapałem popierany przez krąg swoich entuzjastów, czeka na uznanie przez World Cat Federation (WCF). Zaangażowani hodowcy w kręgu miłośników, skupieni w związkach hodowców, mogą się już od dawna wykazać pięcioma pokoleniami kotów cejlońskich wiernie przekazujących swoje cechy. Zatem prowizoryczny wzorzec jest już ustalony, podobnie jak księga hodowlana, która bez jakichkolwiek luk dokumentuje rozwój rasy od momentu importu pierwszych okazów i umożliwia zapoznanie się z programami hodowlanymi.
Cejlończyk jest typowym kotem agouti, z włosami mającymi po kilka prążków, z typowymi dla tych odmian oznakami tabby na głowie, kończynach, szyi i ogonie. Dzikie umaszczenie futra oraz wyraz twarzy pozwalają domyślać się pokrewieństwa z abisyńczykami. Jak dalece uczestniczyły one, a być może także koty burmańskie, w powstaniu rasy - niezależnie od tego. czy nastąpiło to w wyniku świadomego działania, czyli mimo woli - trzeba będzie wyjaśnić najpóźniej po uznaniu rasy. Wydaje się, że przestudiowanie genotypów tej nowej rasy będzie dla specjalistów interesującym zadaniem.

Wygląd:

Ciało kota cejlońskiego jest od małych do średnich rozmiarów i raczej krępe. Wypukła i szeroka pierś oraz silna muskulatura zwracają tak samo uwagę jak niemal delikatna budowa kości i cienkie kończyny, ledwie średniej długości. Łapy są zgrabne, od owalnych do okrągłych, ogon krótki, u nasady gruby, na końcu zaokrąglony. Głowa ma wydatne policzki i wydatne kości policzkowe. Uwydatnione poduszeczki z wąsami mają typowe zagłębienie i przez to podkreślają kanciasty kształt mordki. Nos jest dosyć krótki, z małym zagłębieniem u nasady, czoło i czaszka wyglądają na raczej płaskie. Lusterko nosa jest różowe, z obrzeżeniem koloru prążków na włosach.
Kot cejloński ma oczy duże, pełne wyrazu, robiące wrażenie rozmarzonych. Górna linia oczu jest lekko wygięta i przypomina oczy w kształcie migdałów występujące u kotów orientalnych. Linia dolnej powieki jest zaokrąglona. Dość szeroki rozstaw oczu nadaje typowy wyraz twarzy i bardzo przypomina spokrewnionego z nim singapurczyka. Kolor oczu waha się od żółtego do zielonego. Uszy są dość duże, u nasady szerokie i wysoko osadzone. Nie powinny być zbyt szeroko rozstawione.
Futro jest delikatne, jedwabiste, krótkie, z małą ilością podszycia. Ściśle przylega do ciała, wygląda delikatnie i jedwabiście, na grzbiecie i bokach ma równomiernie rozmieszczone prążki na włosach, jak u dobrego kota agouti być powinno. Na brzuchu prążki na włosach są jaśniejsze, w związku z czym cały brzuch wygląda jaśniej, poza tym są na nim ciemne cętki. Pozostałości po umaszczeniu tabby występują w postaci "naszyjników" na piersi, typowego dla kotów z prążkami na włosach. znakiem "M" na czole i wyraźnych linii policzków. Kończyny i ogon mają wyraźne paski lub pierścienie. Brak tych oznak tabby wyklucza koty z hodowli, jednak ze względu na jeszcze niewielkie rozprzestrzenienie rasy słusznie dopuszcza się przy ocenie pewne ustępstwa.
Kolory zasadnicze kotów cejlońskich są mniej w więcej takie same jak kotów abisyńskich. Kolory prążków na włosach są we wszystkich odcieniach czarnego, poprzez niebieski, rudy i kremowy: możliwe są także odpowiednie odmiany szylkretowe, które sporadycznie zostały już wyhodowane. Kolor zasadniczy futra waha się tutaj od intensywnego odcienia złocistego przez jaśniejsze barwy piaskowe aż do matowego beżu u odmiany niebieskiej.
Dla miłośników kotów tej rasy, które są dość delikatne i pełne elegancji. nie będzie miał większego znaczenia spodziewany spór specjalistów dotyczący tego, czy cejlończyki są oryginalnymi kotami głównego obszaru ich występowania, czy też zmodyfikowanymi potomkami innych ras, na przykład singapurczyków. Po początkowych trudnościach z pokoleniem importowanym singapurczyk stał się wiernym towarzyszem człowieka. Dla znawców zresztą od dawna jest obojętne, czy rasa powstała w ramach dobrze przemyślanego programu hodowlanego, czy być może wyhodowana równolegle z kotem singapurskim.
Kot cejloński bardzo miły i nadzwyczaj oddany towarzysz człowieka wzbogacił Europę o rasę, której przedstawiciele sprawdzili się także pod względem wychowu młodych. Bez ryzyka popełnienia pomyłki można jej wróżyć pewną przyszłość.

Perski

Koty perskie są rasą najdłużej poddawaną wpływowi człowieka, ponieważ już w XV w. na europejskich dworach książęcych należało do dobrego tonu trzymanie "kota angorskiego". Wraz ze staraniami, aby te urocze stworzenia rozmnożyć, zaczęły też następować zmiany rasy powodowane doborem hodowlanym. Początkowo ograniczał się on do ulepszania jakości futra i zwiększania długości włosów. Dopiero w miarę rozpowszechniania się omawianej rasy w kręgach mieszczaństwa i wzrostu jej popularności rozpoczęto selekcję ukierunkowaną także na inne cechy, jak kształt głowy i budowa reszty ciała.
Chociaż standard hodowlany kota perskiego nie zmienił się istotnie przez wszystkie te lata, to jednak koty perskie odpowiadające dzisiejszemu standardowi bardzo się różnią od swoich przodków z lat 50. i 60. Jedynie pod względem usposobienia nie stwierdza się większych zmian. Koty perskie są spokojne, o zrównoważonym temperamencie, idealnie nadające się do trzymania w mieszkaniu. Lubią pieszczoty i zabawy, bardzo szybko wzbudzają zainteresowanie każdego miłośnika kotów, a agresywność i upór są u nich zupełnie nieznane.
Kot pierwotny pod względem typu budowy ciała był podobny do kota domowego.
Wśród wszystkich przodków naszego kota domowego nie ma ani jednego, którego kształt czaszki byłby chociaż trochę zbliżony do kształtu czaszki dzisiejszego kota perskiego. Gdy się przyglądamy starym rysunkom, widzimy, że koty, które mogliśmy podziwiać na wystawach na przełomie wieków, reprezentowały klasyczny typ kota domowego. Tylko długie futro na brzuchu, puszysty ogon i jeszcze niezbyt pokaźny kołnierz były u nich tym, co je wyróżniało. Podszycie sierści było dość słabo wykształcone, tak że pielęgnowanie kotów perskich sprawiało dawniej znacznie mniej kłopotu. Z pielęgnowaniem własnego futra koty radziły sobie w tamtym czasie prawie bez ludzkiej pomocy.
Krępy kot z okrągłą głową. Dzisiejszy standard hodowlany kota perskiego, uznawany praktycznie przez wszystkie związki hodowców, to odpowiednie ogólne proporcje i wyrównany fenotyp. Harmonijna budowa ciała, okrągła głowa i sute futro są przy tym ważniejsze niż skrajne uwydatnienie poszczególnych cech. Budowa ciała kota perskiego odpowiada budowie kota od dużego do średniego, przysadzistego i krępego, na krótkich, silnych kończynach, a przy tym nie sprawiającego wrażenia ociężałości. Wszystkie części ciała powinny być harmonijnie rozwinięte; wąski tułów jest tak samo źle widziany jak łęgowaty grzbiet. Rozmiarom ciała trzeba przy tym poświęcać więcej uwagi, a szczególnie przy niektórych odmianach barwnych. Na rozmiary ciała zawsze jednak trzeba patrzeć uwzględniając ogół cech fenotypowych.
Wygląd głowy jest właściwie cechą rozpoznawczą rasy i od około 20 lat znajduje się w centrum zainteresowania hodowców. Pożądana jest głowa duża i okrągła, z małym i szerokim nosem, mającym u nasady charakterystyczne zagłębienie zwane "stopem". Głowa u najbardziej typowych przedstawicieli rasy, zwłaszcza linii hodowanych w Stanach Zjednoczonych, przybrała kształt szeroki i stała się krótka. Nos zrobił się wyraźnie zadarty, prawie "siedzący" między dużymi, okrągłymi oczami, co jeszcze bardziej uwydatnia pełne policzki.
Profil silnie uwypuklonego czoła tworzy z wierzchołkiem nosa i podbródkiem linię prostą, co u niektórych kotów perskich przestaje wyglądać estetycznie. Powstałym u kotów, w wyniku zabiegów hodowlanych, trudnościom w oddychaniu próbuje się ostatnio zaradzić przez ukierunkowany dobór, w wyniku którego nozdrza stają się szersze.
Małżowiny uszne powinny być małe i dobrze owłosione, z zaokrąglonymi wierzchołkami i charakterystycznym dla rasy pędzelkiem włosów we wnętrzu ucha. Odstęp między uszami musi być dość duży. Ideałem są nisko osadzone uszy tworzące z linią policzków i górą czoła harmonijną całość.
Ogon kotów perskich powinien być krótki i puszysty, a jego całkowita długość po przygięciu do ciała nie powinna sięgać poza bark. Ogony o rzadkim owłosieniu są przy tym równie niepożądane jak ogony z załamaniami lub zgrubieniami tkanek.
Rodzaj futra jest najbardziej stałą cechą rasy i oczekuje się, aby u wszystkich odmian okrywa włosowa była długa i pełna, z gęstym, delikatnym podszyciem. Podczas ruchu zwierzęcia okrywa włosowa powinna falować i zawsze trochę odstawać od ciała. U kotów perskich najgęstsze jest futerko w okresie zimowym, gdy grubsze włosy okrywowe są napuszone z powodu obfitości jedwabistego, gęstego podszycia. Podczas zimy są także maksymalnie wyrośnięte puszyste włosy tworzące wokół szyi, podobnie jak u lwa, okazałą kryzę, długie włosy na tylnych kończynach i na brzuchu. Futro w tym okresie wymaga szczególnie starannego pielęgnowania.

Nie ma już dzisiaj żadnej odmiany barwnej bez typowego dla omawianej rasy długiego i gęstego futerka, poza upalnymi miesiącami letnimi. Już młode kocięta, mniej więcej od 10. tygodnia życia, mają długie i gęste futerko "dziecięce", zachęcające do głaskania. Wadą tego atrybutu piękna jest konieczność nieustannego pielęgnowania, polegającego na codziennym czesaniu i pudrowaniu sierści. Co pewien czas wskazana jest również kąpiel, aby futerko zachowało jedwabistość i sprężystość.
Współczesny typ kota perskiego jest w zasadzie ukształtowany pod wpływem hodowców ze Stanów Zjednoczonych i ma ulubiony tam skrócony pyszczek zwany "peak-face", czyli część twarzową podobną jak u psa pekińczyka. Prawie w każdej renomowanej hodowli europejskiej znajduje się w rodowodzie jakiś kot ze Stanów Zjednoczonych, który ma dziedzicznie utrwaloną cechę "płaskiej twarzy".
Z tą uzyskaną w hodowli skrajnością wyglądu wiążą się nie tylko estetyczne zmiany cech rasy, lecz również zmiany dotyczące zdrowia, z których do najmniej groźnych należą trudności w oddychaniu, chroniczne łzawienie oczu z powodu nadmiernego skrócenia przewodów łzowych oraz liczne wady uzębienia.
Hodowcy kotów perskich nastawieni na uzyskiwanie cech ekstremalnych powinni sobie jednak zdawać sprawę z odpowiedzialności, jaka na nich ciąży, i nastawić się na selekcję w kierunku uzyskania cech decydujących o dobrym zdrowiu, gdyż w przeciwnym wypadku rasa może stracić na popularności. Już dzisiaj krytycy wzywają do odejścia od tego kierunku hodowli.
Koty perskie, mimo wszystkich zmian ich pokroju w obrębie rasy, pozostały idealnymi kotami pokojowymi, które zachowały swój miły i łagodny charakter. Chociaż między poszczególnymi kotami mogą występować różnice, to nie zmieniły się jednak ich istotne cechy jako kotów długowłosych.

Kot Tajski

Wielu hodowców kotów syjamskich broniło się przed przekształcaniem nowoczesnego syjama w kota coraz smuklejszego i mającego coraz węższą głowę. Aby nie dopuścić do zmian w tej rasie, szukali sposobu odnalezienia dawnego typu syjama, jaki w latach 50. jeszcze dominował w hodowlach. Ponieważ u hodowców prawie już nie było tego typu kotów, próbowano temu zaradzić poprzez kojarzenie niekrewniacze. Istotną pomocą okazał się w tym wypadku europejski kot krótkowłosy, który szybko stał się wysmukłym typem orientalnym.
Oprócz tego w powstawaniu rasy dużą rolę odegrały programy hodowlane z kotami tonkijskimi. Niektórzy amerykańscy hodowcy również wykonali wiele pionierskiej pracy przy tworzeniu tej rasy i nadali jej nową nazwę "kot tajski", aby ją wyraźnie odróżnić od kota syjamskiego. Wzorzec rasy ustalony w Stanach Zjednoczonych od 1990 r. obowiązuje także w Niemczech na podstawie zatwierdzenia przez światowy związek WCF. Decyzję tę uznały także niektóre niezależne związki. W Polsce nazwa ta jeszcze się nie upowszechniła.

Wygląd: 

Idealny kot tajski jest średniej wielkości, raczej masywny, lecz zarazem elegancki w ruchu. Ma harmonijne proporcje ciała i okrągławe kształty; jest silnie umięśniony.
Głowa jest okrągła, a policzki i czoło są uwydatnione, profil nosa - poczynając od sklepionego czoła - tworzy linię wypukłą. Górna powieka ma kształt migdałowaty, dolna zaś - okrągły, co razem stanowi o wyglądzie typowego kota tajskiego. Szeroki rozstaw oczu i średnia ich wielkość odróżniają oczy kota tajskiego od oczu kota syjamskiego. Oczy powinny być możliwie intensywnie ciemnoniebieskie; jasne lub bladoniebieskie z początkowego okresu hodowli tej rasy nie są już tolerowane i wykluczają koty z dalszej hodowli.
Pyszczek jest lekko zaokrąglony, w żadnym razie nie może być ostro zakończony jak u syjamów, harmonizuje z ogólnym wyglądem głowy. Dobrze rozwinięty podbródek tworzy z profilu jedną linię z czubkiem nosa. Uszy są średniej wielkości, szerokie u nasady, lekko zwrócone do środka i trochę bocznie osadzone. Głowa wraz z uszami trochę przypomina kształtem jabłko.
Ciało robi wrażenie dużego i mocnego, z dobrze rozwiniętą klatką piersiową. Linia grzbietu ku tyłowi lekko się wznosi, co jest spowodowane przez nieco dłuższe tylne niż przednie kończyny. Kark nie może być zbyt długi i robi ogólne wrażenie muskularnego. Kończyny także nie mogą być za długie i muszą mieć proporcje stosowne do reszty ciała. Końce łap są okrągławe. Ogon jest średniej długości, u nasady nieco grubszy, ostro zakończony. Mocne i ładne futro ściśle przylega do ciała, jednak nie jest tak rzadkie jak typowe futro syjamów. Ma mało podszycia, lecz mimo to wygląda delikatnie i jest jedwabiste.
Istnieje kilka odmian barwnych. U wszystkich ważny jest wyraźny kontrast między barwą zasadniczą futra a oznakami na głowie. uszach, kończynach i ogonie.
Sealpoint mają czarnobrązowe oznaki na tle od beżowego do kremowego. Dopuszczalne są ciemniejsze cienie. Bluepoint mają szaroniebieskie oznaki na niebieskawym tle. które powinno być możliwie jasne. Czekoladowe i liliowe mają barwę zasadniczą futra i barwę oznak takie same jak syjamy typu nowoczesnego. To samo odnosi się do redpoint, tortiepoint i tabbypoint. Ostatnie wymienione są jednak jeszcze w stadium eksperymentów hodowlanych i nie mają w pełni dojrzałych cech typowych dla rasy.
Są już pierwsze programy mające na celu wyhodowanie tradycyjnego orientalnego kota krótkowłosego.

Serengeti

Opis:

Rasę tę wyhodowano w Stanach Zjednoczonych z wielokrotnego krzyżowania i selekcji czarnych kotów orientalnych i kotów bengalskich. Kot zbliżony wyglądem do afrykańskiego Serwala, ale wyhodowany bez użycia dzikich kotów. Rasa ta nie została uznana przez żadne z większych stowarzyszeń hodowlanych.
Idealny Serengeti Cat ma duży i silny, dobrze umięśniony i wydłużony korpus osadzony na długich nogach. Dąży się do uzyskania mocnej postury. Nogi tylne nie dłuższe od przednich.
Wygląd:
Wzór na futerku pręgowany lub cętkowany powinien być duży i wyraźny w kolorze czarnym lub brązowym z jednolitym żółtym lub szarym podszerstkiem kontrastującym z włosem okrywowym. Głowa zbliżona w zarysie do trójkąta, lekko wydłużona. Proporcjonalnie mała w stosunku do korpusu. Uszy duże, ustawione wysoko i skierowane do przodu. Oczy duże, okrągławe w kolorze złocistym. Dopuszczalny kolor oczu to także zielony i bursztynowy. Ogon krótki.
Niepożądane cechy to rozjaśnienie koloru futerka, niebieskie oczy oraz drobny, delikatny korpus.